การพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได

[เฉลิมขวัญ ถือความสัตย์]

 

ชื่อเรื่อง           การพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์

ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได

ผู้วิจัย             เฉลิมขวัญ  ถือความสัตย์

ปีที่ทำวิจัย       2566

 

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการและสังเคราะห์องค์ประกอบในการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได 2) เพื่อสร้างรูปแบบกการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได 4) เพื่อประเมินรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได

 

วิธีการวิจัยมี 4 ขั้นตอน ดังนี้ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการและสังเคราะห์องค์ประกอบในการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได โดยการวิเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ฝ่ายบริหาร 4 คน  ครู 4 คน ผู้ปกครองนักเรียน 6 คน และคณะกรรมการสถานศึกษาจำนวน 2 คน โดยการสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) 2) การสร้างรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรม       อัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได โดยการสัมมนากลุ่มอิงผู้เชี่ยวชาญ (Connoisseurship) จากกลุ่มผู้เชี่ยวชาญจำนวน 7 คน โดยใช้แบบตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบการบริหารและวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) 3) การทดลองใช้รูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได ศึกษาจากประชากร ได้แก่ ครู 13 คน นักเรียน 152 คน เครื่องมือที่ใช้ คือคู่มือรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได และแบบประเมินคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได ลักษณะมาตราส่วนประมาณค่า สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 4) การประเมินรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได โดยสอบถามความคิดเห็นของครูที่มีต่อรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได โดยใช้แบบแบบสอบถามความคิดเห็น ลักษณะมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สอบถามความพึงพอใจของผู้ที่เกี่ยวข้องที่มีต่อการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได ได้แก่ผู้ปกครองนักเรียน 152 คน และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน 7 คนโดยใช้แบบสอบถามความพึงพอใจ ลักษณะมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ถอดบทเรียนจากผู้ใช้รูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได โดยครู 13 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

 

ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการและสังเคราะห์องค์ประกอบในการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได พบว่ารูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได ประกอบด้วยองค์ประกอบของรูปแบบการบริหาร 7 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) วัตถุประสงค์ 2) หลักการ 3) ปัจจัยนำเข้า 4) กระบวนการดำเนินงาน 5) แนวทางการประเมิน 6) ผลลัพธ์ และ 7) เงื่อนไขความสำเร็จ
2. ผลการสร้างรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระไดประกอบด้วย 7 องค์ประกอบ ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 วัตถุประสงค์ องค์ประกอบที่ 2 หลักการ ประกอบด้วย 1) โรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ซึ่งประกอบด้วย (1) คุณธรรมอัตลักษณ์โรงเรียนคุณธรรม และ (2) การจัดกิจกรรมโรงเรียนคุณธรรม 2) หลักการมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ซึ่งประกอบด้วยการมีส่วนร่วม 4 ขั้นตอน คือ (1) การวางแผนและกำหนดเป้าหมาย (2) การตัดสินใจ (3) การดำเนินงาน และ (4) การประเมินผล องค์ประกอบที่ 3 ปัจจัยนำเข้า ประกอบด้วย1) ทรัพยากรบุคคล ได้แก่ ครู นักเรียน ผู้ปกครอง คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และวิทยากรท้องถิ่น 2) วิธีการพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ ได้แก่ (1) กิจกรรมพัฒนาความรับผิดชอบ (2) กิจกรรมพัฒนาความมีระเบียบวินัย (3) กิจกรรมพัฒนาความตรงต่อเวลา (4) กิจกรรมพัฒนาความซื่อสัตย์สุจริต และ (5) กิจกรรมพัฒนาความภาคภูมิใจในเอกลักษณ์ องค์ประกอบที่ 4 กระบวนการดำเนินงาน ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ขั้นที่ 1 สร้างการรับรู้ ขั้นที่ 2 กำหนดเป้าหมายคุณธรรม ขั้นที่ 3 สร้างครูและนักเรียนแกนนำ ขั้นที่ 4 การลงมือปฏิบัติ ขั้นที่ 5 การนิเทศติดตาม และขั้นที่ 6 การถอดบทเรียน องค์ประกอบที่ 5 แนวทางการประเมิน ประกอบด้วย 1) ผู้เกี่ยวข้อง ได้แก่ ครู นักเรียน ผู้ปกครองนักเรียน และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน 2) ประเด็นการประเมิน ได้แก่ (1) พฤติกรรมคุณธรรม อัตลักษณ์ของนักเรียน (2) ประเมินรูปแบบบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียน (3) ประเมินความพึงพอใจการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ 3) วิธีการประเมิน ได้แก่ (1) การสังเกตพฤติกรรมของนักเรียน และ (2) การสัมภาษณ์ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง 4) เครื่องมือที่ใช้ในการประเมิน ได้แก่ (1) แบบประเมินพฤติกรรมคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียน (2) แบบประเมินความคิดเห็นเกี่ยวกับรูปแบบการบริหาร และ(3) แบบประเมินความพึงพอใจการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหาร องค์ประกอบที่ 6 ผลลัพธ์ คือ นักเรียนมีคุณธรรมอัตลักษณ์ 5 ประการ ได้แก่ ความรับผิดชอบ ความมีระเบียบวินัย ความตรงต่อเวลาความซื่อสัตย์สุจริต และความภูมิใจในเอกลักษณ์ และองค์ประกอบที่ 7 เงื่อนไขความสำเร็จ คือการพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนต้องได้รับความร่วมมือกันทั้งโรงเรียนตลอดจนผู้ปกครอง ชุมชน โดยมีการทำงานสัมพันธ์กันอย่างเป็นระบบต่อเนื่อง
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได พบว่า คุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนทั้งโดยนักเรียนประเมินตนเอง ครูเป็นผู้ประเมิน และผู้ปกครองนักเรียนเป็นผู้ประเมิน เมื่อนำรูปแบบการบริหารที่พัฒนาขึ้นมาใช้กับนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได ส่งผลให้นักเรียนมีคุณธรรมอัตลักษณ์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

4. ผลการประเมินรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได พบว่า 1) ความคิดเห็นของครูที่มีต่อรูปแบบการบริหาร อยู่ในระดับมากที่สุด 2) ความพึงพอใจของผู้ปกครองนักเรียน และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีต่อการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารเพื่อพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระได อยู่ในระดับมากที่สุด 3) ผลการถอดบทเรียนจากผู้ใช้รูปแบบการบริหาร พบว่าครูทุกคนมีความคิดเห็นว่ารูปแบบการบริหารสามารถพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนโรงเรียนบ้านคั่นกระไดได้เป็นอย่างดี ทำให้ครูมีวิธีการที่นำมาพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของนักเรียนที่เป็นแบบแผน ส่งผลให้นักเรียนมีพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น ส่วนปัญหาที่พบเรื่องความร่วมมือของทางบ้าน ควรสร้างความเข้าใจกับทางบ้านให้มากขึ้น

[ผู้เผยแพร่]

บทคัดย่อ