การพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑

[วินัย สว่างเรือง]

ผู้วิจัย             นายวินัย สว่างเรือง ตำแหน่ง รองผู้อำนวยการสถานศึกษา

โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ สังกัดเทศบาลเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี

ปีที่วิจัย   2567

บทคัดย่อ

การวิจัย เรื่อง การพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย ดังนี้ 1. เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ 2. เพื่อพัฒนารูปแบบ             การบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้              และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ 3. เพื่อศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบ              การบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้                 และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ 4. เพื่อศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ โดยใช้กรอบแนวคิดการวิจัยและพัฒนา (Research and Development  (R & D)) ประกอบด้วย 4 ระยะ ระยะที่ 1 การวิจัย (Research : R₁) เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน (Analysis : A) การวิเคราะห์สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการพัฒนาการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม            ของผู้เรียน โดยการสอบถามผู้บริหารโรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ ระยะที่ 2 การพัฒนา (Development : D₁) ออกแบบและพัฒนา (Design and Develop: D&D) รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ ระยะที่ 3 การวิจัย (Research : R₂) ทดลองใช้ (Implement : l) รูปแบบการบริหาร            เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม            ของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ และระยะที่ 4 การพัฒนา (Development : D₂) ประเมินผล (Evaluation : E) รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ กลุ่มผู้ร่วมวิจัย ประกอบด้วย ครูโรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ จำนวน 11 คน และนักเรียน จำนวน 251 คน โดยการเก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เครื่องที่ใช้ในการวิจัย คู่มือการใช้รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ แบบประเมินความรู้ของครูในการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินแผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก แบบสังเกตการจัดการเรียนรู้เชิงรุก แบบทดสอบความรู้ของครูในการจัดการเรียนรู้ และแบบประเมินทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน สถิติที่ใช้เป็นสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย () และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.)

ผลการวิจัย พบว่า

1. การศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ สภาพปัจจุบันของการจัด การเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ โดยรวมและรายด้านทุกด้านอยู่ในระดับปานกลาง และสภาพที่พึงประสงค์ของการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ โดยรวมและรายด้าน ทุกด้าน อยู่ในระดับมากที่สุด
2. การพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ สรุปผลได้ ดังนี้

2.1 ผลการพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก          ในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ จากการศึกษาแนวคิด ทฤษฎี สามารถสรุปได้ว่า การพัฒนารูปแบบต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบ มีการตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบในทุกขั้นตอนของการพัฒนารูปแบบ องค์ประกอบสำคัญของรูปแบบประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ  ได้แก่ 1) หลักการของรูปแบบ 2) ความมุ่งหมายของรูปแบบ 3) เนื้อหาสาระของรูปแบบ 4) กิจกรรมของรูปแบบ 5) การวัดและประเมินผล และ 6) เอกสารประกอบรูปแบบ (คู่มือการใช้รูปแบบ) และทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน ประกอบด้วย 1) ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา               2) ทักษะการคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม และ 3) ทักษะการสื่อสารและการร่วมมือกัน

2.2 ผลการประเมินรูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก            ในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ พบว่า โดยรวม รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ มีความเหมาะสม อยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ (= 4.59, S.D. = 0.49) สามารถนำไปใช้ได้

3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ พบว่า ภายหลังการเข้ารับการทดลองใช้รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ กลุ่มตัวอย่าง มีความรู้ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน ผ่านเกณฑ์ที่ตั้งไว้ที่ร้อยละ 80 ของคะแนนเต็ม และความรู้ของครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ และนวัตกรรมของผู้เรียน หลังการทดลองใช้รูปแบบ สูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ            ที่ระดับ .05 และผลการวิเคราะห์เปรียบเทียบความสามารถของครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน กับเกณฑ์ที่ตั้งไว้ พบว่า โดยรวมมีคะแนนเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ 84.14 ซึ่งผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 ที่ตั้งไว้
4. ศึกษาผลการใช้รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ พบว่า

4.1 ผลการพัฒนาหลังการเข้ารับการทดลองใช้รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ กลุ่มตัวอย่าง มีความรู้ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน ผ่านเกณฑ์ที่ตั้งไว้ที่ร้อยละ 80 ของคะแนนเต็ม โดยภาพรวม มีคะแนนเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ 88.73

4.2 ผลการเปรียบเทียบความรู้ของครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน ระหว่าง ก่อน และหลัง การทดลองใช้รูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน โรงเรียนเทศบาลเมืองจันทบุรี ๑ พบว่า ความรู้ของครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม            ของผู้เรียน หลังการใช้หลักสูตร สูงกว่า ก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

4.3 ผลการเปรียบเทียบความสามารถของครูในด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน กับเกณฑ์ที่ตั้งไว้ พบว่า โดยรวมมีคะแนนเฉลี่ย คิดเป็นร้อยละ 88.46 ซึ่งผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 ที่ตั้งไว้

4.4 ผลการเปรียบเทียบทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของผู้เรียน หลังการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในการพัฒนาทักษะการเรียนรู้  และนวัตกรรมของผู้เรียนกับเกณฑ์ที่ตั้งไว้ พบว่า โดยรวมมีคะแนนเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ 90.26 ซึ่งผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 ที่ตั้งไว้

[ผู้เผยแพร่]

บทคัดย่อ