การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย ของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนจิก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว

[วีรพงษ์ คำวิชัย]

ชื่อเรื่อง        การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย

ของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนจิก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว

ผู้วิจัย          นางจิราวรรณ หัตถกิจ

ปีที่ทำวิจัย     2567-2568

บทคัดย่อ

การดำเนินการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย ของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนจิก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว โดยอาศัยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) ตามแนวคิดของเคมมิสและแม็คแท็คการ์ต (Kemmis and McTaggart, 1988, pp.11) ใน 4 ขั้นตอน คือ การวางแผน (Planning) การปฏิบัติการ (Action) การสังเกตการณ์ (Observation) และการสะท้อนผล (Reflection) โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาเกี่ยวกับการดำเนินกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย ของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนจิก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว 2) เพื่อศึกษาหาแนวทางในการพัฒนาการดำเนินกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย ของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนจิก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว 3) เพื่อติดตามผลการดำเนินกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย ของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนจิก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้วเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1. แบบสังเกต 2. แบบบันทึกการประชุม 3. แบบบันทึกข้อมูลการได้รับความร่วมมือ 4. แบบบันทึกประจำวัน 5. แบบประเมินผลการดำเนินงาน เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 36 ข้อ มีค่าดัชนีความสอดคล้อง .80 – 1.00 มีความเชื่อมั่นเท่ากับ .96 สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย () ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพและปัญหาเกี่ยวกับการดำเนินกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย ของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนจิก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว

1.1 สภาพปัจจุบันในการดำเนินงานตามแนวทางการส่งเสริมกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย โดยกำหนดรูปแบบการทำงานเป็น 3 แผนงาน ได้แก่

1.1.1 แผนงานการเทิดพระเกียรติสถาบันพระมหากษัตริย์

1.1.2 แผนงานสถานศึกษาปลอดภัย

1.1.3 แผนงานส่งเสริมสุขภาพอนามัย

1.2 ปัญหาในการดำเนินงานตามแนวทางการส่งเสริมกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย

จากการระดมความคิดเห็น มีดังนี้

1.2.1 บอร์ดหรือนิทรรศการเทิดพระเกียรติสถาบันพระมหากษัตริย์ไม่ครบทุกห้อง

1.2.2 ปัญหาด้านระบบจราจร

1.2.3 นักเรียนขาดความรับผิดชอบและขาดจิตสำนึกในการดูแลรักษาความสะอาด

1.2.4 สภาพแวดล้อมขาดความปลอดภัยเป็นที่แพร่พันธุ์ของยุงลาย

2. แนวทางในการพัฒนาการดำเนินกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย ของโรงเรียนชุมชน

บ้านโนนจิก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว

2.1 การพัฒนาในวงรอบที่ 1 ดำเนินการในช่วงวันที่ 11 ตุลาคม 2567 ถึง 30 มีนาคม 2568 ดำเนินการตาม 3 แผนงาน โดยการ 1) จัดทำคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานชุดต่างๆ

2) จัดทำโครงการหรือกิจกรรมเกี่ยวกับความปลอดภัยในสถานศึกษา 3) จัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยในสถานศึกษาแก่นักเรียนและบุคลากร 4) จัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและปลอดภัย

ในสถานศึกษา 5) สร้างความร่วมมือและกิจกรรมดำเนินการระหว่างผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

2.2 การพัฒนาในวงรอบที่ 2 ดำเนินการในช่วงวันที่ 2 เมษายน 2568 ถึง 20 กันยายน 2568 ดำเนินการตาม 3 แผนงาน โดยดำเนินการเช่นเดียวกับวงรอบที่ 1 เพื่อให้เกิดผลอย่างต่อเนื่อง ยั่งยืน โดยเพิ่มการกำกับดูแลของครู ส่งเสริมให้นักเรียน มีจิตสำนึกในการรับผิดชอบและรักษาความสะอาด ส่งเสริมให้ครูมีการจัดป้ายนิเทศแสดงผลงานทุกห้อง กำหนดมาตรการป้องกันการเกิดโรคระบาดหรือโรคติดต่อให้กับบุคลากร และมีการเผยแพร่ให้ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันการเจ็บป่วย หรือโรคอันเนื่องจากการทำงานในสถานศึกษา และส่งเสริมให้ครูจัดทำแผนงานและงบประมาณดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานศึกษาอย่างต่อเนื่อง

3. การติดตามผลการดำเนินกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย ของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนจิก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว

3.1 กลยุทธ์การบริหารแบบมีส่วนร่วม ได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจาก นักเรียน ครู ผู้ปกครอง และคณะกรรมการสถานศึกษา รวมทั้งสามารถระดมความคิด กำหนดแผนการดำเนินงานในวงรอบที่ 2 เพื่อให้การดำเนินงานสำเร็จสมบูรณ์ตามเป้าหมาย ได้รับความความอนุเคราะห์

จากหน่วยงานต่างๆ ทีมงานแต่ละแผนงาน กิจกรรม สามารถดำเนินกิจกรรมได้เป็นระบบมากขึ้น

3.2 กลยุทธ์การติดตามและประเมินผล ในวงรอบที่ 1 จากการร่วมติดตามประเมินผล

โดยผู้บริหารสถานศึกษาและกลุ่มผู้ร่วมศึกษา ส่งผลให้การปฏิบัติงานของแต่ละแผนงานมีผลการประเมินการดำเนินงานโดยรวม อยู่ในระดับมาก ในวงรอบที่ 2 มีผลการประเมินการดำเนินงานโดยรวม อยู่ในระดับมากที่สุด

3.3 การถอดบทเรียน หลังจบการพัฒนาในวงรอบที่ 2 ผู้วิจัยและผู้ร่วมศึกษาได้ร่วมกันประชุมถอดบทเรียนทบทวน แผนงาน วิเคราะห์เหตุ และสังเคราะห์สิ่งที่ได้จากการเรียนรู้ และสรุปเป็นข้อเสนอแนะสำหรับแนวทางการเพื่อส่งเสริมกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัย ของโรงเรียนชุมชนบ้านโนนจิก ในอนาคต ควรเพิ่มกลยุทธ์การศึกษาดูงาน เพื่อไปดูการดำเนินงานของโรงเรียนที่ทำกิจกรรมสถานศึกษาปลอดภัยได้สำเร็จ

[ผู้เผยแพร่]

บทคัดย่อ