รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียนด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา“ประชารัฐวิทยาคาร”

[วิไลวรรณ นันต๊ะ]

ชื่อเรื่อง               รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน
ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา“ประชารัฐวิทยาคาร”
ผู้วิจัย                 นางวิไลวรรณ  นันต๊ะ

คำสำคัญ             รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ , คุณภาพผู้เรียน, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ

 

บทคัดย่อ

 

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) โดยมีวัตถุประสงค์หลัก เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” มีวัตถุประสงค์เฉพาะ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” 2) เพื่อสร้างและตรวจสอบความเหมาะสมขององค์ประกอบในรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวน

การชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” 3) เพื่อศึกษาผลทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” และ 4) เพื่อการประเมินรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” วิธีการดำเนินการวิจัย มี 4 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบและแนวทางการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” แบ่งเป็น 3 ขั้นตอนย่อย ดังนี้ ขั้นที่ 1.1 ศึกษาองค์ประกอบและแนวทางการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โดยศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เครื่องมือในการวิจัย คือ ตารางวิเคราะห์เนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis)  1.2 ศึกษาองค์ประกอบและแนวทางการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียนด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ศึกษาจากสถานศึกษาที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี  (Best Practice) ผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารสถานศึกษาหรือรองผู้อำนวยการที่รับผิดชอบงานวิชาการ เป็นการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จำนวน 3 โรงเรียน เครื่องมือการวิจัยแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง (Semi – structure Interview) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
1.3 ศึกษาองค์ประกอบและแนวทางการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โดยสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน เป็นการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ใช้เครื่องมือการวิจัย แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง (Semi-structure Interview) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis)  ขั้นตอนที่ 2 การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” แบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอนย่อย ดังนี้ ขั้นที่ 2.1 การยกร่างทางรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” ผู้วิจัยได้นำผลการวิจัยจาก ตอนที่ 1 มายกร่างรูปแบบโดยการระดมสมองข้าราชการครู ขั้นที่ 2.2 การตรวจสอบความเหมาะสมรูปแบบทางการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” ผู้ให้ข้อมูลเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน เป็นการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ ใช้แบบตรวจสอบความเหมาะสม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis)  ขั้นตอน 3 การศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” แบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอนย่อย ดังนี้ ขั้นที่ 3.1 การทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวน
การชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” กลุ่มผู้ทดลองใช้รูปแบบ คือ ครูที่ปฏิบัติการสอนโรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” จำนวน 26 คน ปีการศึกษา 2567 ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ใช้เครื่องมือการวิจัย แบบสอบถามความคิดเห็น
ครูที่มีต่อการปฏิบัติตามรูปแบบบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพโรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ (Percentage) การหาค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation)  และขั้นที่ 3.2 การศึกษาผลการประเมินคุณภาพผู้เรียนหลังใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” ผู้วิจัยตรวจสอบผลการประเมินคุณภาพผู้เรียน เปรียบเทียบร้อยละของคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 8 สาระการเรียนรู้ / ผลการประเมินคุณลักษณะที่พึงประสงค์ / ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ระหว่างปีการศึกษา 2566 และ 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบบันทึกร้อยละของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 8 สาระการเรียนรู้  2) แบบบันทึกร้อยละของผลการประเมินคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนักเรียน และ 3) แบบบันทึกคะแนนผลทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ (Percentage) ขั้นตอน 4  การศึกษาการประเมินรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” แบ่งเป็น 2 ขั้นตอนย่อย ดังนี้ ขั้นที่ 4.1 การศึกษาผลการประเมินความเป็นไปได้ของรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาน่าน เขต 2 จำนวน 92 คน   ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือการวิจัย แบบสอบถามเพื่อประเมินความเป็นไปได้ของรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ วิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ (Percentage) การคำนวณหาค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) และ ขั้นที่ 4.2 การศึกษาผลการประเมินความพึงพอใจของรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา“ประชารัฐวิทยาคาร” กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ครูผู้สอน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และผู้ปกครองนักเรียน จำนวน 214 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย แบบสอบถามเพื่อประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ (Percentage) การคำนวณหาค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation)

 ผลการวิจัยพบว่า

1. องค์ประกอบและแนวทางการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วย

กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” จากเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง จากสถานศึกษาที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี  (Best Practice) และจากการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” มี 5 องค์ประกอบ ดังนี้ 1. วัตถุประสงค์  2. ปัจจัยนำเข้า 3. กระบวนการบริหาร 4. ผลลัพธ์ และ 5. ปัจจัยความสำเร็จ และมีแนวทางในการบริหารจัดการเรียนรู้แต่ละองค์ประกอบ

2. รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชน

แห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” พบว่า มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 วัตถุประสงค์ของรูปแบบ องค์ประกอบที่ 2 ปัจจัยนำเข้า ประกอบด้วย 1. ปัจจัยด้านทรัพยากรบุคคล ได้แก่ 1.1 ผู้บริหารสถานศึกษา 1.2 ครูผู้สอน และ1.3 นักเรียน และ 2. ปัจจัยอื่นๆ ได้แก่ 2.1 หลักสูตรสถานศึกษา 2.2 แหล่งเรียนรู้ สื่อ เทคโนโลยี และนวัตกรรมทางการศึกษา
2.3 บรรยากาศและสภาพแวดล้อม 2.4 งบประมาณ และ 2.5 การสร้างเครือข่าย องค์ประกอบที่ 3 กระบวนการบริหาร ประกอบด้วย 6 ขั้น ได้แก่ 1. การวางแผน 2. การจัดโครงสร้างบริหาร 3. ลงมือปฏิบัติ 4. ขั้นการกำกับ ติดตามและประเมินผล 5. ขั้นสะท้อนผลเพื่อพัฒนา และ 6.ขั้นพัฒนา ปรับปรุงและรายงานผล องค์ประกอบที่ 4 ผลลัพธ์  ได้แก่ 1. คุณภาพผู้เรียน มี 2 ด้าน คือ 1.1 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน และ 1.2 คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน 2. คุณภาพในการจัดการเรียนรู้แบบ
เชิงรุกของครู และ 3. ความพึงพอใจของผู้ปกครองและชุมชน และองค์ประกอบที่ 5 ปัจจัยความสำเร็จ ได้แก่ 1. การสร้างแรงจูงใจของผู้บริหาร 2. มีโครงสร้างบริหารในสถานศึกษาที่ยืดหยุ่นต่อการดำเนินงาน 3. การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย และ 4. วัฒนธรรมขององค์กรที่เอื้อต่อการดำเนินงาน ผลการตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบ พบว่า ผู้ทรงคุณวุฒิเห็นว่าภาพรวมของรูปแบบและองค์ประกอบมีความเหมาะสมมากที่สุด

3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวน

การชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร”  พบว่า ครูมีความคิดเห็นที่มีต่อการปฏิบัติตามรูปแบบ ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ผลการศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 8 สาระการเรียนรู้ หลังทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวน
การชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” พบว่า มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ในภาพรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 15.63  ผลการประเมินคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนักเรียน ในภาพรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.33 และ ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) มีผลพัฒนาการเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.59

4. 4. ผลการศึกษาการประเมินรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” พบว่า ภาพรวมมีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้อยู่ในระดับมากที่สุด และ ผลการประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ โดยยึดผลลัพธ์คุณภาพผู้เรียน ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โรงเรียนบ้านท่าวังผา “ประชารัฐวิทยาคาร” ภาพรวมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด

 

[ผู้เผยแพร่]

บทคัดย่อ